E-posta : info@esbas.com.tr
Telefon : +90-232-251-3851
TR - EN

SERBEST BÖLGE TANIMI

Genel olarak serbest bölgeler, bir ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla beraber gümrük bölgesi dışında sayılan, ihracat odaklı yatırımların artırılması için tasarlanmış özel bölgelerdir. 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nda serbest bölgelerin kurulması ve işletilmesindeki temel amaçlar;

  • İhracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek,
  • Doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak,
  • İşletmeleri ihracata yönlendirmek ve
  • Uluslararası ticareti geliştirmek olarak sıralanmıştır.  

Bulundukları ülke ekonomilerine sağladıkları katkıların yanında, esnek ve çağdaş idari yapılarıyla dış ticarete yönelmek isteyen firmalara modern ve gelişmiş bir yatırım ortamı sağlamaktadır. Bugün dünyada 120'den fazla ülkede, yaklaşık 3,000 adet serbest bölgenin bulunduğu varsayılmaktadır. Türkiye'de ise 18 adet serbest bölge bulunmaktadır.

Faydalı Linkler

AVANTAJLAR

Yarattığı istihdam, ticaret hacmi ve üretim odaklı yapısıyla fark yaratan Ege Serbest Bölgesi, firmalar için eşsiz avantajlar sunmaktadır.

Vergisel Avantajlar

  • Üretim faaliyetinde bulunan firmalar %100 Kurumlar Vergisinden muaftır.
  • Serbest bölgelerde üretilen ürünlerin en az % 85'ini yurtdışına ihraç eden firmaların istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler Gelir Vergisinden muaftır.
  • Yurtdışından Bölgeye getirilen mallar ve makineler Gümrük Vergisinden muaftır.
  • Türkiye’den serbest bölgeye satılan mallar ihracat rejimine tabidir. Bu sebeple Türkiye’den ihraç fiyatına (KDV’siz) mal ve hizmet satın alımı yapılabilmektedir. Ayrıca, bölgelerde sarf malzemelerinin en kısa sürede teminini sağlayabilmek amacıyla bedeli 5000 ABD Doları veya karşılığı Yeni Türk Lirasını geçmeyen Türkiye mahreçli mallar, isteğe bağlı olarak ihracat işlemine tabi tutulmayabilir.
  • Gümrüksüz alanda süre limiti olmadan stok tutup, talep oldukça partiler halinde varsa Gümrük Vergisini veya sadece KDV'sini ödeyerek yurtiçine mal satma imkânı bulunmaktadır.
  • Bölgede faaliyet gösteren firmalar damga vergisi, resim ve harçlardan muaftır.
  • Kiralamalarda KDV ve stopaj yoktur.

Kâr Transferi İmkânı

Serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirler, hiç bir izne tabi olmaksızın yurt dışına veya Türkiye'ye serbestçe transfer edilebilmektedir.

Talebe Uygun Üretim Alanı Tahsisi

Ege Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren firmaların her türlü ihtiyacına uygun arazi, hazır üretim binaları, kapalı ve açık depo alanları, ofis alanları tahsisi en kısa sürede karşılanmaktadır.

Tek Hizmet Noktası, Dinamik İşletme Yönetimi 

Bölgede faaliyet gösteren firmaların elektrik, su, telekomünikasyon, doğalgaz, yemek vb. tüm ihtiyaçları tek bir noktadan karşılanmaktadır. Bu sayede ihtiyaç duyulan hizmetler zaman kaybı yaşanmadan, tek noktadan hızla firmalara iletilebilmektedir. 

Lojistik Avantajlar

Ege Serbest Bölgesi, AB ve Orta Doğu pazarlarının yakınında, büyük limanlara, uluslararası havaalanlarına, karayolu ağlarına, kültür, turizm ve eğlence merkezlerinin ortasında yer almaktadır. İzmir Adnan Menderes Havalimanına 4 km, İzmir Limanına ve şehir merkezine 12 km mesafededir.

İzmir ulusal ve uluslararası deniz ve hava ulaşımı açısından oldukça büyük bir potansiyele sahiptir. Alsancak, Aliağa-Nemrut, Dikili ve Çeşme limanları deniz ulaşımında önemli noktalardır. Yapımı devam etmekte olan ve işletmeye alındığında Dünya’nın en büyük on limanı arasında yer alacak Çandarlı Limanı da İzmir’in potansiyelini önemli oranda artıracak bağlantı noktalarından biri olacaktır.

Eşitlik Prensibi 

Serbest bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı bütün firmalar eşit olarak yararlanır.  İşleticiler ve kullanıcılar, yatırım ve üretim safhalarında Bakanlar Kurulu’nca belirlenecek vergi dışı teşviklerden de yararlandırılabilir.  

Zaman Kısıtlaması Bulunmaması

Mallar serbest bölgede süre sınırlaması olmaksızın kalabilir.  

Gerçekçi Bir Enflasyon Muhasebesi İmkânı

Serbest bölgelerdeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödeme dövizle yapılır.   

Azaltılmış Bürokratik Prosedür

Ege Serbest Bölgesinde başvuru ve faaliyet sürecinde bürokratik işlemler en aza indirgenmiştir. 

ESBAŞ AYRICALIKLARI

Ege Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren firmaların memnuniyetini sağlayacak hizmetleri geliştirip sunmak, faaliyet alanlarının hizmet kalitesini sürekli geliştirmek en önemli hedefimizdir. ESBAŞ uygulanan Yönetim Sistemleri ile sürekli iyileştirmeyi hedefleyerek, kullanıcılara en yüksek faydayı sağlayacak hizmetleri sunmaktadır. Tek hizmet noktası olmasının sağladığı hız ve bürokrasiden arındırılmış yapı, bölge kullanıcılarının zaman kaybını önleyerek faaliyetlerine yoğunlaşmasını sağlamaktadır.

Bölge Firmalarına Sunulan Hizmetler

  • Kiralama Hizmeti
  • Elektrik Dağıtım, Doğalgaz Dağıtım, LPG Temini, Telekomünikasyon, İnternet, Endüstriyel Kullanma Suyu Hizmetleri
  • Gıda, Catering, İçme Suyu Hizmetleri
  • Çevre Temizlik ve Çöp Toplama, Endüstriyel Atık Toplama Hizmetleri
  • Bölge Geçiş, Kantar, Yükleme/Boşaltma, Serbest Bölge Araç Pulu Temini Hizmetleri
  • Proje Tetkik ve İnşaat Denetim Hizmeti

Bölge Firmalarına Opsiyonel Olarak Sunulan Hizmetler

  • Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Hizmeti
  • Çocuk Yuvası Hizmeti
  • Dış Ticaret Hizmeti
  • Peyzaj Hizmeti
  • Personel Taşıma Hizmeti
  • Spor Tesisleri ve Sosyal Aktiviteler Hizmeti
  • Temizlik Hizmeti
  • Konferans ve Eğitim Salonu Kiralama Hizmeti
  • İnşaat/Tadilat Hizmeti

KİRALAMA SEÇENEKLERİ

ESBAŞ, Ege Serbest Bölgesinde faaliyet gösterecek olan firmaların üretim ya da ticari faaliyetlerini hayata geçirebilmeleri amacıyla çeşitli kiralama alternatifleri sunmaktadır. Optimum ölçekte faaliyetlerine başlayan Bölge firmalarının büyüme talepleri en hızlı ve en uygun şekilde karşılanmaktadır.

Arazi

Kendi binasını yapmak isteyen firmalara uygun fiyatlarla 45 yıla kadar altyapısı hazır parseller.

Modüler İşyerleri

210 m2'den başlayıp 2.000 m2’ye kadar alana sahip, kullanıma hazır tesisler.

Genel/Modüler Depolar

50 m2’den başlayan her türlü yükleme/boşaltma hizmetleri düşünülerek tasarlanmış genel ya da özel depo alanları.

Açık Alan

Minimum 100 m2’den başlayan açık depolama alanları

Ofisler

15, 18, 36 m2 ve üzeri hazır ofisler.

FAALİYETE BAŞLAMAK

Faaliyet Ruhsatı Seçenekleri

Serbest Bölgelerde faaliyet gösterecek olan firmalar, faaliyet konusuna uygun olarak “Faaliyet Ruhsatı” başvurusunda bulunur. Faaliyet ruhsatı çeşitleri şu şekildedir: 

  • Üretim

Üretimde kullanılan hammadde ve ara malların alımı, üretilen malların satışı, markalanması, ambalajlanması, etiketlenmesi ve sergilenmesini içeren tüm faaliyetler.

  • Alım-Satım

Ticareti yapılan malların alım-satımı, depolanması, etiketlenmesi, ambalajlanması ve sergilenmesi

  • Montaj-Demontaj

Makine ve teçhizat montajı veya demontajı

  • Bakım-Onarım

Makine ve teçhizat bakımı ve onarımı

  • Diğer (Bankacılık, Danışmanlık vb.)

Yukarıda belirtilen faaliyet ruhsatı çeşitlerinin dışında kalan alanlar

Faaliyet ruhsatı süresi, firmanın yapacağı faaliyet ve kiralama seçeneğine göre farklılıklar göstermektedir: 

  • Arazi kiralayıp kendi binasında üretim yapacak yatırımcı kullanıcılar için bu süre 45 yıl,
  • Hazır bina kiralayarak üretim yapacak firmalar için 20 yıl,
  • Alım-Satım ve Montaj-Demontaj yapacak firmalar için 15 yıldır.

Faaliyet Ruhsatı Başvuru Aşamaları

ESBAŞ’ın profesyonel ekibi yer seçiminden, faaliyet ruhsatı doldurulmasına her aşamada firmalara hizmet vermek için hazırdır. Faaliyet Ruhsatı müracaatı için yapılması gerekenler şu şekilde sıralanabilir:

  • ESBAŞ’tan Alınan Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu doldurulur.
  • T.C. Merkez Bankasının Dolar ($) hesabına Müracaat Ücreti (5.000 ABD Doları) yatırılır.
  • Müracaat dosyası (Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu, ekleri ve fotokopileri) ve Müracaat Ücretinin yatırıldığını gösteren dekontun aslı Ege Serbest Bölge Müdürlüğü ve T.C. Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü’ne gönderilir.
  • Genel Müdürlük tarafından müracaat değerlendirilir.
    Değerlendirmenin olumsuz olması halinde müracaat ücreti iade edilir.
  • Genel Müdürlüğün uygunluk yazısının ardından 30 gün içerisinde ESBAŞ’la kira sözleşmesi yapılır.  
  • Kira sözleşmesi ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat edilir.
  • Genel Müdürlük tarafından kira sözleşmesi onaylanır. Genel Müdürlük Faaliyet Ruhsatını düzenleyerek ilgili kullanıcıya gönderir.

Başvuru adımlarını pdf olarak indirmek için tıklayınız.

Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu’na erişmek için lütfen tıklayınız.




 

SIKÇA SORULAN SORULAR

1.    Üretim ruhsatlı bir firmanın vergi avantajları nelerdir?

Üretim ruhsatı kapsamında faaliyet gösteren firmaların Serbest Bölgelerde ürettikleri ürünlerin satışından elde ettiği kazançları gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır. 6 Şubat 2004' ten önce kurulan şirketler için bu istisna faaliyet ruhsat süresi sonuna kadardır. 6 Şubat 2004' ten sonra yeni kurulan ve ruhsatını yenileyen firmalar için AB' ye girdiğimiz yılın vergilendirme dönemi sonuna kadardır. Yine Serbest Bölgelerde üretim yapan firmalar ürettikleri ürünlerin %85' den fazlasını yurtdışına satmaları halinde üretim faaliyetinde çalıştırdıkları personel için gelir vergisi istisnasından yararlanacaklardır. Serbest Bölgeden çalışan firmalar gerek yurtiçinden gerek yurtdışından KDV' siz mal satın alabilirler. Dolayısıyla KDV yükünden kurtulmuş olurlar. Serbest Bölge firmaları yurtdışından getirdikleri mallar için ithalat rejimi uygulanmadığından Gümrük Vergisi, ÖTV, KKDF gibi ithalat masraflarından muaftırlar. 

2.    Üretime dayalı istisnanın uygulanabilmesi için vergi dairesine verilmesi gereken belgeler nelerdir?

Serbest Bölgeler Kanunu’nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, serbest bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflerin imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançların gelir veya kurumlar vergisinden istisna edilebilmesi için;

  • Bölgelerde “imalat” faaliyetinde bulunmak üzere almış oldukları ruhsatın bir örneğini,
  • Sanayi sicil belgesi ve kapasite raporunun bir örneğini,
  • İmalat faaliyetinde kullanılacak araç parkını gösteren bir listeyi, yeni mükellefiyet tesis ettirenler mükellefiyet tesisinde, durum değişikliklerinde ise (yeni bir alanda imalata başlayacak mükelleflerin bu durumu ruhsatlarına işlettirdikten sonra) değişikliği müteakiben verecekleri ilk geçici vergi beyannamesi ekinde, ilgili vergi dairesine vermeleri gerekmektedir.

3.    Serbest bölgelerde yürütülen imalat faaliyetlerinde bulunan mükelleflerin hangi kazançları istisna kapsamı dışındadır?

Serbest bölgelerde imalat faaliyetinde bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin;

  • Üretim dışı faaliyetlerden,
  • Serbest bölge dışında üretilen malların satışından,
  • Faaliyet ruhsatında belirtilen alan dışında üretilen malların satışından,
  • Serbest bölgede veya serbest bölge dışında fason olarak imal ettirilen ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.

4.    Serbest Bölgelerde çalışma esasları nasıldır?

Serbest Bölgede firmalar iş hukuku mevzuatı açısından, Türkiye’deki diğer kişi ve kurumlardan herhangi bir farkı bulunmamaktadır. Kullanıcılar, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hükümlerine göre faaliyet göstermektedir.

5.    Serbest bölgelerde yabancı personel çalıştırılabilir mi?

Kullanıcıların çalıştıracakları yabancı yönetici ve vasıflı personel için Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü veya ilgili Serbest Bölge Müdürlüğü’nden “Çalışma İzni” almaları gerekmektedir. Müracaat, "Çalışma İzin Belgesi" almak için hazırlanmış matbu formların ve eklerinin doldurularak imzalanması suretiyle yapılır. Yapılan bu talep, Genel Müdürlük tarafından ilgili mercilerle de koordinasyon sağlanmak suretiyle değerlendirilir ve uygun görülenlere "Çalışma İzin Belgesi" verilir.

6.    Serbest Bölge işlem fonu hangi işlemlerde ve hallerde ödenir?

Serbest Bölge fonu yurtdışında Serbest Bölgeye getirilen malların CIF bedeli üzerinden %0,1, Bölgeden Türkiye' ye gönderilen malların fatura bedeli (FOB) üzerinden %0,9 oranında olmak üzere sadece iki yönde tahsil edilir. Bu fon Serbest Bölge kullanıcı firmalarından tahsil edilmekte olup, 6 Şubat 2004' ten önce ruhsat almış Kurumlar Vergisi ödemeyen firmalar ile yine Kurumlar Vergisi istisnasından yararlanan üretici firmalardan tahsil edilmektedir. 6 Şubat 2004 sonrası ruhsat almış üreticiler dışındaki firmalar vergiye tabi oldukları için bu fonu ödemezler. Yatırım amaçlı olarak yurtdışından getirilen mallar için de fon tahsil edilmemektedir. Yurtdışından işlenmek üzere bedelsiz olarak alınan mallar için de fon tahsil edilmemektedir. 

7.    Faaliyet ruhsat ücreti ne kadardır? Kaç yıl süre ile faaliyette bulunabiliriz?

Serbest Bölgelerde faaliyet konuları üretim, alım-satım, montaj-demontaj, bakım-onarım, bankacılık ve diğer olmak üzere ayrılmıştır. Her bir konu için faaliyet gösterecek firmalar 5000 $ ruhsat ücreti ödemek zorundadırlar. Üretim için 20 yıl, alım-satım ve diğer konular için faaliyet ruhsat süresi 15 yıldır. Firmanın yatırımcı olması halinde bu süreler üretim için 45 yıl, diğerleri için 30 yıl olarak belirlenmiştir.

8.    Serbest Bölgede %100 yabancı sermayeli şirket kurulabilir mi?

Şahıs şirketi olmamak kaydıyla %100 yabancı gerçek ve tüzel kişilerden oluşan yabancı sermayeli şirket kuruluşu yapılabilir. 

9.    Serbest Bölgelerde hangi defterler tutulur?

Türk Ticaret Kanun hükümlerinin gerektirdiği tüm defterler Serbest Bölge kullanıcıları tarafından da tutulmalıdır. Bu defterlerin yanı sıra mal giriş ve çıkışlarının kaydedildiği ayrı bir envanter defteri tutulmaktadır. 

10.   Serbest Bölgelerde tutulan defterler nereye onaylatılmalıdır?

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre tutulan defterler notere onaylatılmalı, mal giriş çıkışlarının kaydedildiği envanter defteri ise Bölge Müdürlüğü ve Gümrük Müdürlüğüne onaylatılmalıdır. 

11.   Serbest Bölgede ödemelerimizi TL olarak yapabilir miyiz?

Kullanıcılar sadece yatırım safhasında yaptıkları harcamaları TL cinsinden ödeyebilirler. Bunun yanı sıra işçi ücretleri yurtiçinden tüketim ve sarf amaçlı satın aldıkları mallar içinde TL cinsinden ödeme yapabilirler. 

12.   Serbest Bölge firmaları yurtiçinden nasıl mal satın alabilirler?

Yurtiçinden Serbest Bölgeye gönderilen mallar ihracat rejimine tabidir. Buna göre Serbest Bölge firmaları yurtiçinden KDV' siz mal satın alabilirler. Bölge firmalarının yatırım, sarf ve tüketim amaçlı kullanacakları malları da ihracat rejimi kapsamında KDV'siz olarak satın alabilecekleri gibi bedeli 5000 ABD $'nı geçmeyen bu tür mal alımları ihracat rejimine tabi tutulmaksızın KDV' li olarak daha basit bir usülle Serbest Bölgeye alınabilir.

13.   Türkiye’den serbest bölgelere yapılan mal teslimlerinin KDV karşısındaki durumu nedir?

Türkiye’den serbest bölgeye mal satışı ihracat rejimine tabi olup, KDV Kanunu uyarınca KDV’den istisnadır.

14.   Serbest Bölgede faaliyette bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin kar dağıtımı yapmaları halinde tevkifat uygulanır mı?

Serbest Bölgede faaliyette bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu bölgelerde elde ettikleri kazançları dağıtmaları halinde, dağıtılan kar payı üzerinden vergi kesintisi yapılması gerekmektedir. Karın başka bir ülkeye transferi halinde, iki ülke arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının ilgili hükümleri dikkate alınması gerekir.

15.   Serbest Bölge İşlem Formu Nedir?

Serbest Bölge İşlem Formu, serbest bölgede faaliyette bulunan kişilerin yaptıkları her türlü alım satım işlemi ile ilgili olarak düzenledikleri bir belgedir. Diğer bir deyişle serbest bölge kullanıcısının yurtdışına, yurtiçine veya serbest bölge içerisindeki kişiye yaptığı her türlü mal veya hizmet satışı ile ilgili olarak düzenlemesi gerekmektedir.

16.   Serbest bölgede faaliyet gösteren mükellefler vergi incelemesine tabi midir?

Vergi incelemeleri açısından Serbest Bölgelerde faaliyet gösteren mükelleflerin yurtiçinde faaliyet gösteren diğer mükelleflerden herhangi bir farkı bulunmamaktadır.

17.   Serbest Bölgelerde damga vergisi ve harç istisnası uygulanabilir mi?

Serbest Bölgelerde faaliyette bulunan mükelleflerin AB’ne tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar, bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetlerle ilgili olmak kaydıyla yaptıkları işlemler harçtan, bu işlemlere ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden müstesnadır.